Chorzowskie innowacje

Działania Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w Chorzowie nie ograniczają się jedynie do utrzymywania drogowego "status quo" tj. naprawiania ubytków w jezdniach i chodnikach, wymiany zniszczonych znaków czy utrzymywania sprawności sygnalizacji świetlnych. Biorąc pod uwagę fatalny stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce - staramy się szukać rozwiązań, które mogą poprawić bezpieczeństwo ruchu drogowego lub stosować rozwiązania, które sprawdziły się w krajach Europy zachodniej.

Poniżej podajemy kilka przykładów nowatorskich rozwiązań zastosowanych na chorzowskich ulicach.

 

1. Specjalne oznakowanie przejść dla pieszych w rejonie szkół.

W Chorzowie jako w jednym z pierwszych miast zastosowliśmy grubowarstwowe oznakowanie przejść dla pieszych w kolorze biało - czerwonym. Dodatkowo jako pierwsze miasto wprowadziliśmy oznakowanie przejścia dla pieszych za pomocą najezdniowych szklanych elementów odblaskowych typu Holphane umieszczonych przed przejściem prostopadle do osi jezdni. Takie rozwiązanie znacznie poprawiło trwałość oznakowania przejść dla pieszych w rejonie szkół oraz jego postrzeganie przez kierowców jako przejścia "szczególnie ważnego". Zastosowanie najezdniowych elementów odblaskowych poprawiło widoczność przejścia w warunkach pogorszonej widoczności. Chorzowski sposób zastosowania najezdniowych elementów odblaskowych do oznakowania przejść dla pieszych i progów zwalniających został podany jako zalecany standard oznakowania w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

 

2. Zastosowanie aktywnych radarowych tablic do pomiaru prędkości

Chorzów jako jedno z pierwszych miast zastosowało aktywne tablice do pomiaru prędkości, które informowały kierowców o przekroczeniu dozwolonej prędkości wyświetlając komunikat "ZWOLNIJ" i reagując na zmniejszenie prędkości przez kierowcę zwrotem "DZIĘKUJĘ". Obecnie na terenie Chorzowa zabudowane są trzy takie tablice na ulicach: Batorego, Styczyńskiego i Głównej. Jako, że tablice te mają możliwość rejestracji prędkości - możemy stwierdzić, że skuteczność ich oddziaływania przekracza 50 % tzn. ponad połowa kierowców przekraczających prędkość - reaguje na wyświetlany  komunikat i zwalnia.

 

3. Zastosowanie mini rond jako skutecznej metody poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Mini ronda od lat stosowane są w wielu krajach Europy jako skuteczny środek poprawy bezpieczeństwa i uspokojenia ruchu drogowego zarówno na drogach dojazdowych i osiedlowych, jak i na drogach zbiorczych. W Polsce mini ronda wciąż należą do rzadkości – zarządcy dróg często boją się „eksperymentowania”, a kierowcy nie za bardzo rozumieją funkcję środkowej wyspy przejezdnej. Częstym komentarzem jest poddawanie w wątpliwość tego rozwiązania, bo przecież autobusy i samochody ciężarowe nie mieszczą się na rondzie i jeżdżą po wyspie. Tymczasem mini ronda mają bardzo wiele zalet:

  1. poprawiają bezpieczeństwo ruchu redukując czterokrotnie ilość punktów kolizji na tradycyjnym, czterowylotowym skrzyżowaniu,
  2. powodują uspokojenie ruchu, co jest szczególnie pożądane na drogach osiedlowych i dojazdowych,
  3. nie stanowią utrudnienia dla komunikacji zbiorowej lub dla ewentualnych przejazdów pojazdów ciężarowych,
  4. można je zastosować na skrzyżowaniach, na których brak miejsca wyklucza budowę małego ronda,
  5. koszty budowy mini ronda są kilkukrotnie niższe od kosztów budowy małego ronda lub budowy sygnalizacji świetlnej.

Po przeprowadzeniu remontu kolejnej ulicy w Chorzowie narodził się pomysł, aby na jednym ze skrzyżowań zastosować mini rondo w „wersji angielskiej”, czyli z białą malowaną wyspą centralną. Rozwiązanie takie nie jest zupełnie sprzeczne z obowiązującymi w Polsce wytycznymi projektowania mini rond, w których kładzie się nacisk przede wszystkim na kontrastowość wyspy w stosunku do nawierzchni jezdni ronda. Wydaje się, że biały kolor wyspy na czarnym tle nawierzchni bitumicznej jest bardzo kontrastowy. Za wyborem takiego rozwiązania przemawiały następujące argumenty:

  1. na skrzyżowaniu dominująca jest relacja w lewo (z ulicy podporządkowanej) i kolizyjna – na wprost (z pierwszeństwem przejazdu),
  2. wyremontowanie nawierzchni jezdni przyległych ulic spowodowało wzrost prędkości rzeczywistej w relacji na wprost i tym samym wzrost zagrożenia wypadkowego,
  3. ścisła zabudowa wokół ronda oraz ograniczenia finansowe wykluczały budowę małego ronda czy też budowę sygnalizacji świetlnej,
  4. wprowadzenie ruchu okrężnego z wyspą centralną malowaną było możliwe do realizacji w zasadzie od zaraz, bez utrudnień w ruchu związanych z budową wyspy wyniesionej (objazdy dla komunikacji zbiorowej, zmiana lokalizacji przystanków, objazdy dla ruchu ciężarowego itd.),
  5. mini rondo „malowane” okazało się około trzykrotnie tańsze od mini ronda z brukowaną wyspą centralną.

Przyjmując takie rozwiązanie, dokonaliśmy szczegółowej analizy wad i zalet zastosowania wyspy malowanej zamiast użycia popularnej wyspy wyniesionej (wykonanej z kostki brukowej). Zasadniczym celem zastosowania wyniesionej wyspy brukowanej na mini rondzie jest – poza wyznaczeniem toru ruchu okrężnego – zniechęcenie kierowców samochodów osobowych do przejeżdżania ronda na wprost. Biorąc pod uwagę fakt, że wyniesienie wyspy na mini rondzie w najwyższym punkcie nie może przekroczyć 12 cm – stopień zniechęcenia w efekcie i tak zależy od woli i zdyscyplinowania kierowców, co mieliśmy okazję obserwować na typowym mini rondzie opisanym wcześniej.

Wyniesione wyspy na mini rondach budowane są najczęściej z szarej kostki kamiennej obudowanej kamiennym krawężnikiem. Wybór takiego materiału uwarunkowany jest przede wszystkim uzyskaniem odpowiedniej wytrzymałości wyspy przy częstych jej najazdach przez pojazdy ciężarowe. Wyspy muszą być wykonane wyjątkowo starannie, gdyż koła pojazdów ciężarowych przy skręcaniu powodują często wyrywanie kostki brukowej z wyspy. Ponadto wyspy z szarej kostki są słabo widoczne, szczególnie w warunkach nocnych. Z tego też względu na pierwszym mini rondzie w Chorzowie – mimo dobrego oświetlenia ulicznego – zastosowaliśmy dodatkowo szklane najezdniowe elementy odblaskowe wokół wyniesionej wyspy.

Nie podlega dyskusji fakt, że wyspa malowana w mniejszym stopniu niż wyspa wyniesiona zniechęca do przejazdu przez rondo na wprost, a jej „skuteczność” zależy w dużej mierze od zdyscyplinowania kierowców. Należy jednak pamiętać, że zasadę przejazdu przez skrzyżowanie określa oznakowanie pionowe (w tym przypadku znak A–7 „ustąp pierwszeństwa przejazdu” i znak C–12 „ruch okrężny”). Z kolei oznakowanie poziome jest jedynie uzupełnieniem zasady ruchu okrężnego, wskazującym tor jazdy, podobnie jak linie prowadzące, czy kanalizujące ruch na tradycyjnych skrzyżowaniach. Malowane wyspy na mini rondzie są stosunkowo dobrze widoczne, ich wyznaczenie nie wymaga naruszania nawierzchni jezdni i nie zakłóca warunków odwodnienia ulicznego na skrzyżowaniu.

Nasze eksperymentalne mini rondo wykonaliśmy w technologii grubowarstwowej, strukturalnej, dodatkowo oznakowując wyspę po obwiedni szklanymi najezdniowymi elementami odblaskowymi, co znacznie poprawiło czytelność wyspy w nocy. Na pasie ruchu mini ronda zostały naniesione strzałki, wskazujące kierunek jazdy po rondzie (wzorem rozwiązań angielskich). Nadto oznakowano też wyspy najazdowe na wlotach – w takim zakresie, w jakim pozwalała na to szerokość jezdni.

 

Chorzowskie rozwiązania zostały zaprezentowane na II Ogólnopolskiej Konferencji Techniczna "PROJEKTOWANIE I ZARZĄDZANIE DROGAMI - ZASADY, DOBRE PRAKTYKI, EFEKTYWNOŚĆ" Zakopane  23-25 września 2009 r.

Z treścią referatów można zapoznać się tutaj:

http://edroga.pl/inzynieria-ruchu/brd/1395-mini-ronda-dla-bezpieczenstwa-i-uspokojenia-ruchu-cz-i

http://edroga.pl/inzynieria-ruchu/brd/1402-mini-ronda-dla-bezpieczenstwa-i-uspokojenia-ruchu-cz-ii